Sztuczne zbiorniki wodne w Polsce

W Polsce istnieje ponad 4 tys. sztucznych zbiorników wodnych, pełniących różne funkcje – od typowo rekreacyjnych, po retencyjne. Część z nich tak mocno wrosła w swoje otoczenie, że można zapomnieć, iż utworzył je człowiek.

Jezioro Solińskie

Największy zbiornik retencyjny w Polsce to Jezioro Solińskie. Jego powierzchnia to aż 22 km kwadratowe! Pomimo, iż jego dwie najważniejsze funkcje to retencyjna i hydroenergetyczna, pełni rolę ważnego punktu turystycznego mapy Podkarpacia. Jergo historia jest ciekawa – pierwszy projekt zagospodarowania rzeki San poprzez budowę zapory wodnej został opracowany już w 1921 roku, jednak do wznowienia prac powrócono dopiero po II wojnie światowej. Nowa koncepcja powstała w 1955 roku, a funkcjonującą już zaporę oddano do użytku w 1968 roku. Przy budowie pracowało ponad 2000 osób. Podczas napełniania zbiornika zatopione zostały wsie Solina, Teleśnica, Sanna, Horodek, Sokole, Chrewt i duża część Wołkowyi. Do dziś na dnie zbiornika, który ma głębokość 60 metrów, zachowały się pozostałości wsi Solina.

Jezioro Żywieckie

Jezioro Żywieckie, czyli zalew wodny na rzece Sole koło Żywca, jest o połowę mniejsze od Jeziora Solińskiego. Jego głębokość to ponad 26 metrów, a powierzchnia 10 km kwadratowych. Budowa zbiornika rozpoczęła się w 1959r. Oficjalnie został on oddany do użytku 12 listopada 1967r. Utworzenie Jeziora Żywieckiego  spowodowało zalanie kilku okolicznych wsi, m.in. Zarzecza, Tresnej, Zadziela oraz Starego Żywca-jednej z dzielnic miasta Żywca. Łącznie przesiedlonych zostało 4 tys. osób, zamieszkujących obszar 1130 ha, na którym znajdowało się 1275 budynków, w tym 635 gospodarstw rolnych. Obecnie zbiornik wykorzystywany jest w celach turystycznych. Możemy tu spotkać miłośników żeglarstwa, sportów wodnych takich jak windsurfing i kitesurfing oraz wędkarzy. Wykorzystywany jest również do produkcji energii elektrycznej (znajduje się tu elektrownia, wykorzystująca naturalny przepływ Jeziora Żywieckiego o mocy 21 MW). Zbiornik pełni także funkcję przeciwpowodziową i pomaga w regulowaniu dopływów górnej Wisły. Jezioro Żywieckie wraz ze zbiornikiem i zaporą w Porąbce oraz zbiornikiem wyrównawczym w Czańcu był przykładem pierwszego kompleksowego budownictwa wodnego w Polsce.

Jezioro Zygmunta Augusta  

Najstarszy sztuczny zbiornik wodny w Polsce i jeden z najstarszych w Europie to Jezioro Zygmunta Augusta, zwane tez Jeziorem Czechowskim. Znajduje się na Podlasiu na skraju Puszczy Knyszyńskiej, obok wsi Czechowizna. Jest to niewielki sztuczny zbiornik wodny, o którym wiadomo, że został wybudowany przed rokiem 1559 przez spiętrzenie rzeki Nereśl. Obecnie znajduje się w rękach prywatnych i pełni już wyłącznie funkcją hodowlaną. W jeziorze prowadzona jest hodowla karpia i obowiązuje w nim zakaz kąpieli.

Jezioro Goczałkowickie

To największy w województwie śląskim zbiornik zaporowy na Wiśle. Utworzony został w 1956 roku i do dzisiaj pełni funkcję zbiornika retencyjnego zaopatrującego w wodę część Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego i mieszkańców Katowic. W jego wodach rozwinęła się również gospodarka rybacka, a okolice zbiornika są miejscem lęgowym wielu gatunków ptaków. Obszar ten jest objęty zakazem wstępu – dla turystów dostępna jest jedynie korona zapory łącząca Goczałkowice-Zdrój z Zabrzegiem, dzięki czemu okolica zbiornika Goczałkowickiego stała się popularnym miejscem rekreacyjnym.